Τα «νούμερα» που πρέπει να σας κάνουν καχύποπτους
Δεν υπάρχει μία λίστα με όλους τους αριθμούς των απατεώνων, γιατί αλλάζουν αριθμό συνεχώς. Υπάρχουν όμως μοτίβα:
- Κλήσεις από εξωτερικό που δεν περιμένετε, ειδικά αναπάντητες από χώρες της Αφρικής ή της Ασίας. Μην καλείτε πίσω. Αυτή είναι η απάτη «wangiri»: η επιστροφή κλήσης χρεώνεται ακριβά.
- Κλήσεις με απόκρυψη που ζητούν στοιχεία. Η τράπεζα και οι δημόσιες υπηρεσίες δεν σας ζητούν κωδικούς τηλεφωνικά. Δείτε και τον οδηγό για την απόκρυψη αριθμού.
- Αριθμοί που «μοιάζουν» με επίσημους, για παράδειγμα σταθερό της Αθήνας (210) ή εταιρική γραμμή (211, 213). Οι απατεώνες μπορούν να παραποιήσουν τον αριθμό που εμφανίζεται (spoofing), ακόμη και να δείξουν τον αριθμό της τράπεζάς σας.
- SMS με σύνδεσμο που ζητά πληρωμή ή «επιβεβαίωση στοιχείων». Μην πατάτε τον σύνδεσμο.
Αν σας πήρε άγνωστος αριθμός, μπορείτε να τον ψάξετε στην αναζήτηση τηλεφώνου για να δείτε αν ανήκει σε γνωστή επιχείρηση, και στον οδηγό για τον άγνωστο αριθμό.
Οι 5 χρυσοί κανόνες
- Ποτέ μη δίνετε τηλεφωνικά κωδικούς μίας χρήσης (OTP), PIN, κωδικούς e-banking ή Taxisnet. Καμία τράπεζα και καμία υπηρεσία δεν τους ζητά.
- Κλείστε και καλέστε εσείς στον επίσημο αριθμό, αυτόν που γράφει η κάρτα σας ή η επίσημη ιστοσελίδα, όχι αυτόν που σας έδωσε ο καλών.
- Μην πιέζεστε από τον χρόνο. Η βιασύνη («πρέπει τώρα, αλλιώς...») είναι το πιο κλασικό σημάδι απάτης.
- Επιβεβαιώστε με τον συγγενή απευθείας πριν δώσετε οποιαδήποτε χρήματα, όσο πειστική κι αν είναι η ιστορία.
- Μην καλείτε πίσω αναπάντητες από άγνωστους ξένους αριθμούς.
Πώς να καταγγείλετε μια τηλεφωνική απάτη
- Αν έχετε δώσει στοιχεία κάρτας ή κωδικούς: καλέστε αμέσως την τράπεζά σας στον επίσημο αριθμό για να μπλοκάρει την κάρτα.
- Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος: τηλεφωνική γραμμή 11188 και καταγγελία μέσω της ιστοσελίδας της Ελληνικής Αστυνομίας.
- Για απάτη με επίσκεψη στο σπίτι (π.χ. «θα περάσει κάποιος να πάρει τα χρήματα»): καλέστε αμέσως το 100.
- Ενημερώστε τον πάροχο κινητής για να μπλοκάρει τον αριθμό και, αν χρειάζεται, να εντοπίσει κακόβουλες κλήσεις.
Συχνές ερωτήσεις
Πώς καταλαβαίνω ότι μια κλήση είναι απάτη;
Αν σας ζητούν κωδικούς, στοιχεία κάρτας ή χρήματα, αν σας πιέζουν να κάνετε κάτι αμέσως, ή αν η κλήση είναι από άγνωστο ξένο αριθμό, είναι πολύ πιθανό να πρόκειται για απάτη. Κλείστε και καλέστε εσείς στον επίσημο αριθμό.
Πού κάνω καταγγελία για τηλεφωνική απάτη;
Στη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (τηλέφωνο 11188) ή στο πλησιέστερο αστυνομικό τμήμα. Αν έχετε δώσει στοιχεία κάρτας, ενημερώστε πρώτα την τράπεζά σας.
Μπορεί ένας απατεώνας να εμφανίσει τον αριθμό της τράπεζάς μου;
Ναι, με την τεχνική spoofing ο αριθμός που εμφανίζεται μπορεί να παραποιηθεί. Γι' αυτό μην εμπιστεύεστε μόνο τον αριθμό: κλείστε και καλέστε εσείς την τράπεζα.
Τι είναι η απάτη wangiri;
Είναι μια αναπάντητη κλήση από ξένο αριθμό που σκοπό έχει να καλέσετε πίσω. Η επιστροφή κλήσης χρεώνεται ως κλήση υπερχρέωσης. Μην καλείτε πίσω αριθμούς από χώρες που δεν περιμένετε.
Ποιοι αριθμοί κάνουν απάτες;
Δεν υπάρχει σταθερή λίστα, γιατί οι απατεώνες αλλάζουν συνεχώς αριθμούς. Προσέξτε τα μοτίβα: αναπάντητες από εξωτερικό, κλήσεις με απόκρυψη που ζητούν στοιχεία, και SMS με συνδέσμους πληρωμής.